Rzecznik
konsumentów to instytucja prawna, której podstawowym zadaniem jest "stanie
na straży praw konsumenta". Z dniem 1 stycznia 1999 roku, władze
samorządu powiatowego zyskały uprawnienie do powoływania powiatowego (miejskiego)
Rzecznika Konsumentów.
Minęły
już kilka lat, a istnieją powiaty, gdzie nadal nie znajdziemy tej pomocnej
konsumentom instytucji. Jednocześnie
wiedza obywateli, że istnieje taki urząd oraz wiedza o uprawnieniach i
zadaniach Rzeczników Konsumentów jest bardzo mała. Powiatowy (Miejski)
Rzecznik Konsumentów realizuje zadania samorządu powiatowego również w
zakresie edukacji konsumenckiej. Niestety nie jest wyposażony w uprawnienia
władcze. Toteż jego rola sprowadza się do działań o charakterze mediacyjnym.
Podstawowym
zadaniem rzecznika jest udzielanie bezpłatnego poradnictwa i informacji
prawnych z zakresu ochrony konsumenta. Ma on uprawnienie
do składanie wniosków w sprawie regulacji prawa miejscowego, w zakresie
ochrony konsumentów. W szczególności może opiniować plan zagospodarowania
przestrzennego. Uprawnienie to bywa najczęściej wykorzystywane w sprawach
opiniowania projektów budowy i usytuowania dużych centrów handlowych (hiper
i super marketów). Poza tym ma on prawo występowania do przedsiębiorców
w sprawach ochrony interesów konsumentów. Najczęściej przybiera to postać
mediacji. Przedsiębiorca jest zobowiązany do udzielenia wszelkich wyjaśnień
i odpowiedzi na zapytanie stawiane przez rzecznika. Niestety
prawodawca nie przewidział żadnej sankcji za niewywiązanie się z tego obowiązku.
Najważniejszym
uprawnieniem z punktu widzenia konsumenta, jest prawo rzecznika do wytaczania
powództwa na rzecz konsumenta, oraz wstępowania do toczącego się postępowania
za zgodą konsumenta. Umożliwia to konsumentom wyzbycie się obawy konieczności
ponoszenia kosztów sądowych. Rzecznik podobnie jak organizacje społeczne
zwolniony jest z opłat sądowych.
Bardzo
ważnym uprawnieniem rzecznika jest prawo zaskarżenia do Sądu Antymonopolowego
klauzul umownych (uregulowań z umowy, nierównomiernie rozkładających prawa
i obowiązki stron umowy), niekorzystnych dla konsumenta. Na
pytanie gdzie znajdziemy rzecznika, istniej tylko jedna odpowiedź w starostwie
powiatowym. Możliwe jest jednak powołanie tej instytucji przez kilka sąsiedzkich
powiatów, wówczas pracuje on w kilku miejscach i należałoby upewnić się
kiedy udziela pomocy w naszym starostwie.
ANETA PIERZCHAŁA
 |
Studentka V roku Administracji,
Wydziału Prawa i Administracji, Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego
w Olsztynie.Działa na rzecz praw konsumenta. |
|
Konsument
może złożyć skargę na rzecznika, jeżeli ma do pracy rzecznika zastrzeżenia.
Skargi
na działanie Rzecznika Praw Konsumenta kieruje się do Krajowej Rady Rzeczników
przy Urzędzie Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie ( przy którym
to urzędzie rada działa). Skargi można też kierować do pracodawcy rzecznika,
to jest Rada Miasta lub Rada Powiatu, która zatrudnia rzecznika. Jednak
w przypadku wniosków o odszkodowanie za niezgodne z prawem działania rzecznika
powinny być one kierowane tylko do pracodawcy rzecznika (Rada Miasta lub
Rada Powiatu).
ADRESY:
Krajowa Rada Rzeczników
przy Urzędzie Ochrony Konkurencji
i Konsumentów
Plac Powstańców Warszawy 1
00-950 Warszawa,
tel. 22 55 60 800
e-mail: uokik@uokik.gov.pl
PODSTAWA PRAWNA:
[USTAWA z dnia 15 grudnia 2000 r.
o ochronie konkurencji i konsumentów]
"Art. 35. 1. Rzecznika konsumentów
powołuje i odwołuje rada powiatu lub rada miasta na prawach powiatu, zwana
dalej "radą".
2. Rzecznika konsumentów powołuje
się spośród osób z wyższym wykształceniem, w szczególności prawniczym lub
ekonomicznym, i z co najmniej pięcioletnią praktyką zawodową.
3. Rzecznik
konsumentów jest bezpośrednio podporządkowany radzie i ponosi przed nią
odpowiedzialność.
4. Usytuowanie organizacyjne rzecznika
konsumentów określa statut lub regulamin powiatu."
AW |