Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu
 
(1.) Europejski Trybunał Praw Człowieka jest sądem międzynarodowym, powołanym do rozpatrywania skarg składanych przez osoby, które twierdzą, że naruszono ich prawa zagwarantowane w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Konwencja jest umową międzynarodową, na podstawie której państwa należące do Rady Europy zobowiązały się do poszanowania wymienionych w niej praw i wolności. Polska uczyniła to, ratyfikując Konwencję 19 stycznia 1993 r. Chronione Konwencją prawa i wolności są zapisane w tekście Konwencji jak i w Protokołach Dodatkowych Nr 1 i 4, zarówno które Polska również ratyfikowała. Przed podjęciem decyzji o wystąpieniu ze skargą należy uważnie zapoznać się z treścią Konwencji i Protokołami Dodatkowymi. Tekst Konwencji został opublikowany w Dzienniku Ustaw z 1993 r. Nr 61, poz. 284, natomiast tekst Protokołu 1 i 4 w Dzienniku Ustaw z 1995 r. Nr 36, poz. 175.
(2.) W sprawach przeciwko władzom polskim Trybunał może 
rozpatrywać tylko skargi, które wpłynęły po 1 maja 1993 r. Podstawę skarg mogą stanowić wyłącznie czyny, decyzje i fakty, które nastąpiły po 30 kwietnia 1993 r. Skargi nie mogą więc dotyczyć zdarzeń z przeszłości.
(3.) Skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka mogą dotyczyć wyłącznie spraw należących do kompetencji władz publicznych, a więc organów władzy lub administracji państwowej lub samorządowej, sądów itp. Trybunał nie zajmuje się skargami przeciw osobom prywatnym a także instytucjom i organizacjom, takim jak stowarzyszenia, spółki, przedsiębiorstwa, spółdzielnie, fundacje lub związki zawodowe. Skargi mogą dotyczyć takich organizacji tylko wówczas, gdy wykonują one funkcje zlecone w zakresie administracji państwowej, np. uchwał organizacji kombatanckich, które dotyczą ulg i świadczeń.
(4.) Przed wystąpieniem ze skargą do Trybunału należy wykorzystać wszystkie dostępne w kraju środki odwoławcze przewidziane przez prawo w sprawach, których skarga dotyczy. W szczególności, w sprawach sądowych należy odwołać się do sądu II instancji. W zasadzie powinno się podjąć również próbę wniesienia kasacji. W sprawach administracyjnych należy odwołać się do organu administracyjnego II instancji, a następnie wystąpić ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W niektórych wypadkach konieczne będzie złożenie skargi do Trybunału Konstytucyjnego. W odwołaniach muszą być postawione zarzuty analogiczne do tych, które później znajdą się w skardze do Trybunału. Nie są natomiast wymagane starania o wznowienie postępowania. Nie musi się również szukać pomocy u Rzecznika Praw Obywatelskich. W przypadku, kiedy skarżący nie ma pewności, po jakie środki prawne powinien jeszcze sięgnąć, aby wyczerpać wszystkie możliwości, nie powinien zwlekać z wysyłką skargi do Strasburga. Tak jest bezpieczniej ze względu na warunek, iż skarga powinna być złożona nie później, niż w ciągu 6 miesięcy od podjęcia ostatecznej, prawomocnej decyzji w sprawie, o którą chodzi. Korzystając z przysługujących środków prawnych należy, zwracać bacznie uwagę na obowiązujące terminy i inne rygory proceduralne.
(5.) Jeżeli skarga, dotyczy wolności lub praw zagwarantowanych w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz spełnione zostały wszystkie wymagania formalne, nic nie stoi na przeszkodzie w wysłaniu listu do Strasburga.

Skargę należy zaadresować w następujący sposób:

The Registrar European Court of Human Rights
Council of Europe
F-67075 Strasbourg Cedex

Skargi należy wysyłać bezpośrednio do Strasburga bez pośrednictwa jakichkolwiek instytucji w Polsce.
 
Skarga może być sformułowana w języku polskim.

Powinna ona zawierać:
1) krótkie przedstawienie sprawy;
2) określenie, które z wolności i praw zostały naruszone;
3) informacje o wykorzystywanych środkach odwoławczych;
4) zestawienie wydanych decyzji z krótką informacją o ich treści, dacie 
wydania i organie, który je podjął.
 
Należy dołączyć do listu kopie a nie oryginały tych decyzji, ponieważ dokumenty nie są zwracane.

Szef Kancelarii Europejskiego Trybunału Praw Człowieka udzieli odpowiedzi na skargę. Postępowanie przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka jest w początkowym stadium wyłącznie pisemne. Nie ma więc żadnego powodu do osobistej obecności w siedzibie Trybunału w Strasburgu.
 
(6.) Prezes Izby może na wniosek skarżącego, lub z własnej inicjatywy, przyznać bezpłatną pomoc prawną skarżącemu po otrzymaniu od państwa, przeciwko któremu skarga jest skierowana, uwag o dopuszczalności skargi, lub po upływie terminu wyznaczonego do ich przedawnienia. Pomoc przyznaje się, jeśli Prezes Izby uzna, iż jest to konieczne dla prawidłowego przebiegu postępowania przed Izbą, a skarżący nie dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi na pokrycie całości lub części kosztów.
Oficjalna strona www Europejskiego Trybunalu Praw Czlowieka..!

 
 
 
Serwis "Konsument" nie świadczy usług prawniczych, a w szczególności nie udziela usługowo indywidualnych informacji ani porad z zakresu prawa, a jego autorzy nie ponoszą odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do treści zawartych na stronach serwisu. Wszelkie materiały z zakresu prawa zawarte na stronach "Konsument" mają jedynie charakter popularyzowania wiedzy o instytucjach prawnych i możliwościach ich praktycznego zastosowania. Każdą jednak sprawą interesujemy się mając na celu dobro konsumenta i ochronę interesu obywateli (Art.82 Konstytucja RP).. Zapraszamy do współpracy radców prawnych, adwokatów, prokuratorów, oraz wszystkie inne osoby i organizacje zainteresowane problemami konsumenta.